Bạn từng nói với bản thân:
“Chỉ 5 phút thôi, mình chỉ vào TikTok xem một video rồi đi ngủ.”
Nhưng một tiếng sau, bạn vẫn cầm điện thoại, mắt trân trân vào màn hình, lướt qua hết video này đến video khác mà không hay biết.
Lý trí của bạn gào thét. Bạn muốn dừng lại, bạn cần làm việc, bạn cần giữ sự tỉnh táo cần thiết cho công việc kinh doanh.
Nhưng bạn không dừng lại được.
Giống như con chuột trong thí nghiệm của nhà tâm lý học Skinner – mỗi lần nhấn cần gạt là một viên thức ăn rơi xuống.
Ban đầu, đó là hành vi có chủ đích.
Nhưng chỉ sau vài lần, con chuột bắt đầu nhấn liên tục mà không cần suy nghĩ.
Con người cũng vậy. Họ lặp lại những hành động từng mang lại cảm giác “vui vẻ” mà không hề ý thức được mình đang bị dẫn dụ.
Mạng xã hội, game, video ngắn – tất cả đều được thiết kế tinh vi để kích hoạt dopamine.
Mỗi lần có thông báo mới, một tin nhắn, một lượt thích – não bạn sẽ tiết ra một chút dopamine, giống như một liều thưởng nhỏ. Và rồi bạn lại nhấn tiếp. Lướt tiếp. Xem tiếp. Chạm tiếp.
Thống kê cho thấy: trung bình mỗi ngày, người Việt dành hơn 6 tiếng để dán mắt vào các thiết bị công nghệ. Trong đó:
Gần 2,5 tiếng dành để trò chuyện qua mạng xã hội,
1,5 tiếng để chơi game,
Và hơn 50% thời gian là để xem video trực tuyến.
Những khoảng thời gian ấy trôi qua nhanh một cách đáng sợ – khác hẳn với khi bạn làm một việc nhàm chán như rửa bát hay dọn phòng. Đó là dấu hiệu cho thấy bạn đang ở trong một vòng lặp gây nghiện.
Và cũng như mọi cơn nghiện khác – ta chỉ nhận ra khi đã quá muộn.
Bạn từng nói với bản thân:
“Chỉ 5 phút thôi, mình chỉ vào TikTok xem một video rồi đi ngủ.”
Nhưng một tiếng sau, bạn vẫn cầm điện thoại, mắt trân trân vào màn hình, lướt qua hết video này đến video khác mà không hay biết.
Lý trí của bạn gào thét. Bạn muốn dừng lại, bạn cần làm việc, bạn cần giữ sự tỉnh táo cần thiết cho công việc kinh doanh.
Nhưng bạn không dừng lại được.
Giống như con chuột trong thí nghiệm của nhà tâm lý học Skinner – mỗi lần nhấn cần gạt là một viên thức ăn rơi xuống.
Ban đầu, đó là hành vi có chủ đích.
Nhưng chỉ sau vài lần, con chuột bắt đầu nhấn liên tục mà không cần suy nghĩ.
Con người cũng vậy. Họ lặp lại những hành động từng mang lại cảm giác “vui vẻ” mà không hề ý thức được mình đang bị dẫn dụ.
Mạng xã hội, game, video ngắn – tất cả đều được thiết kế tinh vi để kích hoạt dopamine.
Mỗi lần có thông báo mới, một tin nhắn, một lượt thích – não bạn sẽ tiết ra một chút dopamine, giống như một liều thưởng nhỏ. Và rồi bạn lại nhấn tiếp. Lướt tiếp. Xem tiếp. Chạm tiếp.
Thống kê cho thấy: trung bình mỗi ngày, người Việt dành hơn 6 tiếng để dán mắt vào các thiết bị công nghệ. Trong đó:
Gần 2,5 tiếng dành để trò chuyện qua mạng xã hội,
1,5 tiếng để chơi game,
Và hơn 50% thời gian là để xem video trực tuyến.
Những khoảng thời gian ấy trôi qua nhanh một cách đáng sợ – khác hẳn với khi bạn làm một việc nhàm chán như rửa bát hay dọn phòng. Đó là dấu hiệu cho thấy bạn đang ở trong một vòng lặp gây nghiện.
Và cũng như mọi cơn nghiện khác – ta chỉ nhận ra khi đã quá muộn.