Tác động tiêu cực của game đến não bộ như thế nào?

Ngày đăng: 11/03/2024
Danh mục: Blog, Stop Game
Ghi chú: Để mở phụ đề tiếng Việt, bấm nút “⚙️” - Chọn "phụ đề" - Chọn "VI"

Dopamine là một chất dẫn truyền thần kinh có ảnh hưởng sâu rộng đến cảm xúc, động lực và khả năng vượt qua khó khăn của chúng ta. Nó không chỉ điều chỉnh mức độ năng lượng mà còn ảnh hưởng đến tâm trạng và niềm tin vào khả năng thành công của bản thân. 

Mức độ dopamine lưu thông trong cơ thể và não bộ có thể thay đổi tùy thuộc vào hoạt động mà chúng ta tham gia, từ việc hút nicotine, quan hệ tình dục, ăn sô cô la, cho đến việc chơi trò chơi điện tử. 

Theo nhà khoa học thần kinh Andrew Huberman, trò chơi điện tử có khả năng tăng mức dopamine trên mức bình thường từ 75% đến 300%, cao hơn nhiều so với nicotine và sex (tăng 100%) và sô cô la (tăng 55%). Điều này có nghĩa là, ở mức độ tương tác cao nhất, chơi game có thể sản sinh ra lượng dopamine nhiều hơn cả khi quan hệ tình dục hoặc sử dụng cocaine (225%).

Game làm tăng mức độ Dopamine

Khi bạn chơi trò chơi điện tử lần đầu, có thể bạn sẽ cảm thấy hơi choáng ngợp khi cố gắng làm quen với cách điều khiển nhân vật và theo dõi những gì đang xảy ra trên màn hình. Tuy nhiên, khi bạn bắt đầu thực hiện được những động tác phức tạp hoặc làm điều gì đó mà không cần nhìn vào bộ điều khiển, bạn sẽ cảm thấy tuyệt vời. 

Cảm giác tuyệt vời đó thúc đẩy bạn chơi nhiều hơn để có thể trải nghiệm lại nó. Não bộ của chúng ta không được thiết kế để chỉ thích thú với một trải nghiệm một lần, mà thay vào đó, chúng ta thường muốn lặp lại những trải nghiệm đó để duy trì cảm giác hạnh phúc. 

Điều này dẫn đến việc chơi game ngày càng nhiều hơn và có thể dẫn đến nghiện. Andrew Huberman giải thích rằng dopamine không chỉ liên quan đến cảm giác thích thú mà còn đến động lực và khao khát. Nó cũng ảnh hưởng đến cách chúng ta nhận thức về thời gian và có thể thay đổi xác suất hoạt động của các mạch thần kinh nhất định trong não bộ.

Nghiện game có thể dẫn đến việc mất hứng thú với các hoạt động khác và suy giảm chất lượng cuộc sống. Khi một người chỉ cảm thấy hứng thú và có thể giải phóng dopamine khi chơi game, họ có thể bắt đầu mất hứng thú với việc học, các mối quan hệ, sức khỏe và thậm chí là vệ sinh cá nhân. Trong trường hợp nghiêm trọng, việc không còn nhận được sự giải phóng dopamine từ việc chơi game có thể dẫn đến trầm cảm và trong một số trường hợp, có thể dẫn đến tự tử.

Nghiện dopamine và ảnh hưởng của nó đến hành vi

Dopamine không chỉ là chất dẫn truyền thần kinh đơn giản mà còn là một neuromodulator có khả năng thay đổi cách thức hoạt động của não bộ. Nó có một mức độ cơ bản (baseline) luôn tồn tại trong não và cơ thể, quyết định tâm trạng, động lực và khả năng vượt qua khó khăn của chúng ta. 

Khi chúng ta trải qua hoặc khao khát một điều gì đó thú vị, mức dopamine sẽ tăng lên, tạo ra cảm giác hạnh phúc và thỏa mãn. Tuy nhiên, sau những “đỉnh” dopamine này, mức cơ bản của dopamine thường giảm xuống, khiến chúng ta cảm thấy kém hạnh phúc hơn so với trước khi trải nghiệm. Điều này giải thích tại sao sau khi chơi game, chúng ta thường cảm thấy cần phải chơi nhiều hơn để đạt được cảm giác hạnh phúc đó một lần nữa.

Dopamine không chỉ liên quan đến cảm giác thích thú mà còn đến động lực, khao khát và thậm chí là cảm nhận về thời gian. Sự khác biệt giữa một người có động lực cao và một người dường như đã từ bỏ mọi thứ có thể được quy về sự khác biệt trong mức độ dopamine trong hệ thống của họ. Điều này cho thấy tầm quan trọng của dopamine không chỉ trong việc tạo ra cảm giác thích thú mà còn trong việc duy trì động lực và khao khát tiếp tục thực hiện các hoạt động.

Game kích thích não bộ tạo dopamine, hậu quả là gì

Trò chơi điện tử, với tốc độ cập nhật nhanh và sự mới mẻ liên tục, là một trong những hoạt động có khả năng kích thích sự giải phóng dopamine ở mức độ cao, tương tự như nicotine và thậm chí là cocaine. Sự mới mẻ trong trò chơi điện tử, từ việc khám phá lãnh thổ mới đến việc đạt được thành tựu, tạo ra một lượng lớn dopamine, khiến người chơi cảm thấy hứng thú và muốn tiếp tục chơi.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào trò chơi điện tử để giải phóng dopamine có thể dẫn đến việc mất hứng thú với các hoạt động khác như học tập, mối quan hệ, sức khỏe và thậm chí là vệ sinh cá nhân. Khi trò chơi điện tử trở thành nguồn duy nhất để giải phóng dopamine, người chơi có thể bắt đầu cảm thấy trầm cảm khi không còn nhận được sự giải phóng dopamine từ việc chơi game. Trong một số trường hợp, điều này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như tự tử.

Như vậy, trò chơi điện tử có thể tạo ra một vòng lặp dopamine mạnh mẽ, khiến người chơi muốn tiếp tục chơi để đạt được cảm giác hạnh phúc và thỏa mãn. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào trò chơi điện tử cũng có thể dẫn đến việc mất hứng thú với cuộc sống thực và các hậu quả tiêu cực khác.

Cách giải quyết vấn đề nghiện game

Andrew Huberman đưa ra một số lời khuyên hữu ích cho những ai muốn giải quyết vấn đề nghiện trò chơi điện tử. Đầu tiên, ông khuyến khích thực hiện một “video game detox” – một quá trình cai nghiện trò chơi điện tử. 

Điều này bao gồm việc tạm thời ngừng chơi game để tái cân bằng mức dopamine trong cơ thể. Huberman lưu ý rằng việc này có thể khó khăn, đặc biệt là trong 14 ngày đầu, nhưng nó là bước quan trọng để phục hồi khả năng tận hưởng các hoạt động khác ngoài trò chơi điện tử.

Tiếp theo, Huberman khuyên rằng việc đặt mục tiêu thực tế và tiến bộ từng bước nhỏ là quan trọng. Mục tiêu cần phải đủ thách thức nhưng không quá khó đến mức gây nản lòng. Đối với một số người, việc giảm dần thời gian chơi game mỗi ngày có thể hiệu quả hơn là cố gắng ngừng chơi hẳn ngay lập tức. Đối với những người đã thực hiện detox, bắt đầu với việc đọc sách 15 phút mỗi ngày và tăng dần thời gian có thể là một cách tốt để cải thiện.

Cuối cùng, việc có trách nhiệm giải trình là rất quan trọng. Huberman gợi ý rằng việc chia sẻ mục tiêu của bạn với bạn bè, gia đình hoặc thậm chí là một cộng đồng trực tuyến có thể giúp bạn duy trì cam kết và đạt được tiến bộ.

Lời kết

Nghiện trò chơi điện tử là một vấn đề phức tạp, ảnh hưởng đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên, thông qua việc hiểu rõ về vai trò của dopamine trong não bộ và áp dụng các chiến lược cụ thể như detox trò chơi, đặt mục tiêu thực tế, và có trách nhiệm giải trình, có thể giúp những người nghiện game tìm lại niềm vui trong cuộc sống và giảm bớt sự phụ thuộc vào trò chơi điện tử.

Nội dung liên quan:

Nhận xét của bạn:

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}